تعریف اضافه در ادبیات فارسی پنجم دبستان

 تعریف اضافه

اضافه آن است که اسمی را به اسم دیگری نسبت دهیم. نشانه نسبت کسره ای است که میان آن دو می آید. مثال: مدادِ حسن، خانه ی علی

اقسام اضافه

اضافه تخصیصی

اضافه ملکی

 اضافه تشبیهی

 اضافه استعاری

 اضافه توضیحی

 اضافه بیانی

 اضافه مقارنت

 اضافه بنوت

اضافه تخصیصی

در این نوع از اضافه، مضاف به مضاف الیه اختصاص دارد.

    مثال : دراطاق ،گودال آب،زنگ مدرسه

اضافه ملکی(تملیکی)

اضافه ملکی: در این نوع از اضافه، میان مضاف و مضاف الیه رابطه مالک وملک بر قرار است .

مثال : صاحب باغ، کتاب داریوش،

                 خانه ی احمد


اضافه تشبیهی

اضافه تشبیهی : در این اضافه میان مضاف و مضاف الیه رابطه شباهت برقرار است.

مثال : قد سرو، ابروی کمان، لب لعل ،مهد زمین

                 فراش باد،تیر مژگان

اضافه استعاری

اضافه استعاری: در این نوع از اضافه، مضاف در غیر از معنی حقیقی خود استعمال شده باشد.

مثال :       دست روز گا ر،چشم روزگار،

                        روی سخن

اضافه توضیحی

توضیحی: در این نوع از اضافه، مضاف اسم عام است و مضاف الیه نام مضاف را بیان می کند.

مثال : شهر شیراز، روز جمعه،عید نوروز

اضافه بیانی(جنسی)

اضافه بیانی :آن است که مضاف الیه جنس مضاف را بیان کند.

مثال: ظرف مس، تیر آهن،گوشواره ی طلا

ظرف سفال،لباس پشم

اضافه مقارنت(اقترانی)

اضافه مقارنت : در این نوع از اضافه، میان مضاف و مضاف الیه معنی مقارنت و همراهی است.

مثال: پای ارادت،دیده ی احترام،چشم ادب

اضافه بنوت

اضافه بنوت: در آن ، اسم فرزند بر پدر یا مادر افزوده می شود.

مثال :سام نریمان، رستم زال،مسعود سعد

فکّ اضافه:

وقتی کسره ی اضافه از بین مضاف ومضاف الیه حذف شودآن را فکّ اضافه می نامند،در این حالت مضاف ومضاف الیه درحکم یک کلمه ی مرکب است.
مانند:
 پدر زن،صاحبدل،چادرنماز،سرلشکر

اضافه ی توصیفی:

اضافه ی موصوف است به صفت (همان موصوف وصفت) مانند:پدرمهربان،دیوار بلند، شمشیر تیز،مردشجاع

اضافه ی تأکیدی را نیز برخی به اقسام اضافه ها افزوده اند مانند:
 مست مست ، بزرگ بزرگ

تفاوت اضافه توصیفی با سایر اضافه ها

صفت از موصوف جا شدنی نیست وجزئی از آن است.در صورتی که مضاف الیه جزء مضاف نیست واز اسم جدایی است.در مثال :

 پدر مهربان،مهربانی جدا از پدر نیست ولی پدر علی ،پدر غیر از علی وجدا می باشد.

با افزودن فعل ربطیبه آخر اضافه توصیفی ،جمله ی اسمیه ساخته می شودولی در سایر اضافات جمله ی اسمیه درست نمی شود:

                     پدر مهربان ← پدر مهربان است


برچسب‌ها: آموزش دروس پنجم

تاريخ : یکشنبه بیست و سوم مهر 1391 | 18:56 | نویسنده : pooya |
  • نسل سومی
  • نینا چت
  • پست بای